Dom na pół z obcymi: jak rodziny w Kanadzie radzą sobie z cenami
Elizabeth i Tom Wilcoxowie z Vancouver nie mogli sobie pozwolić na dom z ogrodem dla siebie i dwójki dzieci. Znaleźli więc obcą rodzinę, też z dwójką dzieci, i kupili nieruchomość wspólnie. Podobne rozwiązania wybierają też mieszkańcy Toronto, a pomagają im w tym wyspecjalizowane aplikacje.
Dom z ogrodem zamiast małego mieszkania
Vancouver od lat należy do najdroższych rynków nieruchomości w Kanadzie. Wilcoxowie dysponowali budżetem około miliona dolarów kanadyjskich. Na taką kwotę mogli liczyć co najwyżej na małe mieszkanie z balkonem, a marzył im się dom w dobrze skomunikowanej okolicy, z ogrodem, w którym zmieści się trampolina.
Pomysł wspólnego zakupu wyszedł od Elizabeth. Rodzina zamieściła ogłoszenie w newsletterze lokalnej agencji nieruchomości. Poszukiwania trwały dwa lata, zanim trafili na Ashley Pullman, jej męża i dwoje dzieci, z którymi od razu znaleźli wspólny język. W 2023 roku obie rodziny kupiły sześciopokojowy dom wolnostojący z ogrodem za 1,85 mln dolarów kanadyjskich.
- wkład własny wyniósł 250 tys. dolarów kanadyjskich i został podzielony między rodziny,
- miesięczna rata kredytu to 3900 dolarów kanadyjskich, również płacona po połowie,
- rachunki i koszty napraw też dzielone są po równo.
Według Elizabeth taki układ pozwolił obu rodzinom zaoszczędzić „dziesiątki tysięcy dolarów”.
Jak się razem mieszka
Po trzech latach obie rodziny twierdzą, że układ się sprawdza. Każda ma własne prywatne przestrzenie, na przykład osobną kuchnię. Wspólne są duży salon na poziomie piwnicy z domową siłownią w rogu oraz zamrażarka. Jeśli ktoś schodzi poćwiczyć, pozostali wiedzą, że lepiej poczekać, i według Elizabeth nigdy nie było to problemem. Ashley przyznaje, że z mężem uważali się za osoby, które potrafią mieszkać z obcymi.
Z Toronto pochodzi inny przykład. Sabrina Bowman, niezależna konsultantka biznesowa, współwłaściciela domu z dwiema innymi osobami jest od 2018 roku, a jednej z nich w chwili podpisania umowy w ogóle nie znała. Wkład własny i raty podzielili według zarobków każdej z osób. Domownicy regularnie spotykają się, by omówić obowiązki, finanse, urodziny i ewentualne spory. Jak mówi Bowman:
„Ważne jest dla nas, by mieć struktury do rozmawiania o wszystkim, co dzieje się w domu.”
Umowa ważniejsza niż sympatia
W obu opisanych przypadkach współwłaściciele spisali zasady na wypadek, gdyby ktoś chciał sprzedać swoją część i się wyprowadzić. Określono rozsądne okresy wypowiedzenia, a w domu w Toronto osoba odchodząca musi najpierw zaproponować swój udział pozostałym. Prawniczka z Toronto Tanya Walker podkreśla, że takie zabezpieczenia są kluczowe i że wiążąca umowa jest lepsza niż rozproszona korespondencja e-mailowa i na komunikatorach.
Nie ma oficjalnych danych o tym, ilu Kanadyjczyków kupuje domy z osobami, których wcześniej nie znali. Parimal Gosal, założyciel serwisu Husmates łączącego takie osoby w Toronto, widzi jednak wyraźny wzrost zainteresowania. Jego zdaniem to relacja finansowa, która pozwala wyeliminować z decyzji emocje. Brytyjski doradca kredytowy David Hollingworth uważa, że w Wielkiej Brytanii zjawisko też występuje, ale jest „bardzo niszowe”.
Czy to ma sens w Polsce?
W Polsce wspólny zakup nieruchomości przez osoby niespokrewnione jest prawnie możliwy, bo można nabyć ją na współwłasność w określonych udziałach. Nie słychać jednak, by było to zjawisko powszechne. Przy dużych kwotach warto skorzystać z pomocy notariusza lub prawnika, ustalić udziały, zasady korzystania z poszczególnych części domu i procedurę wyjścia ze współwłasności. Dobrze też wcześniej zapytać bank, jak traktuje wspólny kredyt osób niebędących rodziną, bo zasady mogą się różnić.
Kanadyjskie historie pokazują przede wszystkim, że nawet przy dobrej chemii potrzebna jest formalna umowa i stała, otwarta rozmowa o pieniądzach oraz codziennych sprawach. Przy cenach, z jakimi mierzą się także polscy kupujący w dużych miastach, takie rozwiązanie może być ciekawą ciekawostką, ale wymaga dużej ostrożności.
Źródło: BBC News – „We couldn’t afford a house alone, so we bought one with strangers”


